این «نامه ی وارده» را کیای عزیز فرستاده است. کیا قبل از این درمورد «شتاب منفی وبلاگ‌ستان فارسی» نوشته بود. اگر شما هم مطلبی نوشته اید اما وبلاگ ندارید یا به هر دلیل مطلب را نمی خواهید در وبلاگتان بگذارید، نوشته/عکس/ویدئوتان (یا هر چیز دیگری) را بفرستید به arash@kamangir.net. واضح است که استانداردهای وبلاگ نویسی را در این کار لحاظ خواهیم کرد.

پیامد فیلترینگ کلی وبلاگ‌های وردپرس

می‌توان وبلاگ‌نویسان فارسی‌نویس را به سه گروه بزرگ دسته‌بندی کرد: نخست- گروهی که به صورت مستقل روی سرور شخصی می‌نویسند؛ دوم- دسته‌ای که روی سرویس‌های خارجی فعالیت‌دارند و سوم- بلاگرهایی که از سرویس‌های وطنی استفاده می‌کنند.

تجربه‌ی حاصل از وب‌گردی نشان‌دهنده‌ی آن‌است که تعداد اعضای دسته‌های دوم و سوم بسیار بیشتر از گروه نخست است و می‌توان گفت که بخش بزرگی از وب فارسی را همین دو دسته تشکیل داده‌اند. گروه نخست با انتخاب دامنه‌ی اختصاصی و نوشتن روی سرور اختصاصی، تا اندازه‌ای کار خود را آسان کرده‌اند و به‌صورت مستقل به فعالیت می‌پردازند که یادآوری می‌کنم این گروه اعضای کم‌تری را داراست. اگر از اهمیت و اثرگذاری همین دسته‌ی وبلاگ‌نویس‌های مستقل در وب فارسی چشم‌پوشی کنیم، به تاثیر گسترده‌ی دیگر وبلاگ‌نویسانی می‌رسیم که روی سرویس‌های داخلی یا خارجی می‌نویسند و با محدودیت‌های آن‌ها کنار آمده‌اند. بیشتر بلاگرها بر این‌باورند که محدودیت سرویس‌های خارجی به مراتب کم‌تر است و آزادی در نوشتن و استفاده از ابزارهای مختلف در مدیریت وبلاگ در این سرویس‌ها، خیلی بیشتر از ابزارهای وبلاگ‌نویسی ایرانی است؛ به‌دلیل همین آزادی عمل موجود در سیستم‌هایی مثل وردپرس و بلاگر، بخش عمده‌ی تولید محتوا به زبان فارسی در وب، به دست وبلاگ‌نویسان استفاده‌کننده از وردپرس و بلاگر صورت می‌گیرد که به عقیده‌ی نویسنده‌ی این مطلب، این وبلاگ‌نویسان فعال‌تر از سایر وبلاگ‌نویسان غیرمستقل هستند.

چندی پیش شاهد فیلترینگ گسترده و کلی سرویس وردپرس بودیم که باعث شد تمامی وبلاگ‌های فارسی وردپرس به اصطلاح فیلتر شوند و و درحال حاضر امکان دست‌رسی به آن‌ها در ایران وجود ندارد. این موضوع پیامدهای خطرناکی برای وب فارسی به دنبال دارد زیرا همان‌طور که پیش‌تر ذکر شد، بخش عمده‌ای از تولید محتوای وب فارسی با کمک وبلاگ‌نویسان وردپرسی صورت می‌گرفت. اگر این‌روزها به تعداد آیتم‌های به اشتراک گذاشته‌شده‌ی موجود در ابزارهایی مثل Google Reader نگاهی بیاندازید، متوجه کاهش چشم‌گیر نوشته‌های وب‌‌فارسی خواهید شد که فیلترینگ کلی وبلاگ‌های وردپرس، موجب این کاهش خطرناک شده‌است. از واژه‌ی خطرناک استفاده‌کردم زیرا کاهش تعداد پست‌های وبلاگ‌های فارسی به منزله‌ی شتاب منفی و در نهایت به معنای حرکت به سمت نابودی وب فارسی است. نابودی وب یعنی این‌که نوشته‌های قدیم بمانند و چیز جدیدی نوشته نشود. شاید راه حل این باشد که وبلاگ‌نویس‌های وردپرس روی سرویس‌های دیگر مثل بلاگر فعالیت کنند؛ اما احتمال فیلتر شدن بلاگر هم بسیار زیاد است. در این‌جا دو راه باقی می‌ماند: وبلاگ‌نویس یا باید به سرور شخصی مهاجرت کند یا ابزارهای ایرانی مثل بلگفا و پرشین‌بلاگ را برگزیند؛ اما راه حل آخر ممکن‌است آزادی عمل را از وبلاگ‌نویس سلب کند، زیرا متاسفانه خبرهای زیادی را می‌خوانیم مبنی بر این‌که ابزارهای وبلاگ‌نویسی ایرانی اجازه‌ی آزادی نوشتن را به بلاگرها نمی‌دهند و یا به پاک کردن آرشیو وبلاگ‌هایی می‌پردازند که عقیده‌ای مخالف عقیده‌ی تیم مدیریتی آن سرویس دارند. همچنین کیفیت خدمات سرویس‌های ایرانی پایین‌تر از سرویس‌هایی چون وردپرس و بلاگر است که خود دلیلی بر عدم استفاده‌ی وبلاگ‌نویسان از ابزارهای وطنی است. راه حل باقی‌مانده، مهاجرت به سرور شخصی است که به دلیل هزینه‌بر بودن یا عدم آشنایی بسیاری از وبلاگ‌نویس‌ها با این روش، عملا راه حل مناسبی برای اکثریت بلاگرها به‌نظر نمی‌آید.

اگر بخواهم نتیجه‌گیری و پیش‌بینی کلی کنم، متاسفانه وب فارسی -با گسترش فیلترینگ- رو به نابودی است و مهم‌ترین راه نجات آن، کاهش فیلترینگ است که احتمالا به دلایل سیاسی، میسر نخواهد بود و این موضوع منجر به کاهش شدید تولید محتوای فارسی در اینترنت خواهد شد.