ahmadinejad_growth.jpgگفته های اخیر محمود احمدی نژاد مبنی بر اینکه “دو بچه کافی نیست” با واکنش های زیادی مواجه شده است. اینجا به یکی از استدلال های رییس دولت دهم نگاه می کنیم.

محمود احمدی نژاد می گوید،

من باز هم می گم، یکبار گفتم خیلی ها شروع کردند به تمسخر کردن. من با دو بچه کافی ه مخالفم. مخالفم. استدلال علمی دارم برای این من. الان جمعیت ما شد ۱٫۲٫ بعد خانوار اومده زیر چهار نفر. بعد خانوار زیر چهار نفر یعنی دو نفر که با هم ازدواج می کنند، متوسط تعداد بچه ها تو خانوار زیر دوتاست. دو نفر حداقل دو نفر باید داشته باشند که همین حفظ بشه. حفظ بشه این ملت… (تاکید از من)

این “استدلال علمی” در نگاه اول درست است. این یعنی بصورت کلی لازم است هر دو نفر حداقل دو بچه داشته باشند تا جمعیت در طول زمان کاهش پیدا نکند. مساله ی اساسی اما این است که این استدلال تنها درمورد سیستمی صادق است که در زمان طولانی این چنین رفتار کرده است. به عبارت دیگر، برای کشوری نظیر ایران که تنها بیست سال پیش رشد جمعیت سه درصدی داشته است این استدلال کار نمی کند. کمی حساب کتاب کنیم.

population_growth.png

منحنی رشد جمعیت در ایران (منبع)

فرض کنیم نسل پدر بزرگ های ما ۱۰۰ نفر بود. تصور کنیم این نسل به پنجاه زوج تبدیل شد و و کمی بیشتر از ۱۰۰ بچه، بگوییم ۱۱۰ تا، حاصل کرد. این ۵۵ زوج بدلیل رشد بالای جمعیت، در سایه ی تشویق های دولت انقلابی حاکم، ۱۵۰ بچه تولید کرد. بدین ترتیب جمعیت ایران در نقطه ی حاضر ۳۶۰ نفر است که از این عده ۱۵۰ نفر آن در سن تولید مثل هستند. اگر این ۷۵ زوج به پیشنهاد محمود احمدی نژاد تن بدهند و ۱۵۰ بچه تولید کنند (یعنی دقیقا دو بچه به ازار هر زوج)، پس از فوت نسل پدربزرگ های ما جمعیت کشور به ۴۱۰ نفر خواهد رسید. این یعنی افزایش جمعیتی معادل بیش از ۱۰% (از ۳۶۰ به ۴۱۰). اما این اعداد از کجا می آیند؟ بدلیل رشد جمعیت بی رویه ی سالهای اولیه ی انقلاب، لازم است نسل ما به شعار “دو بچه کافی است” التزام داشته باشد تا رشد جمعیت سالهای پیش را جبران کند. واضح است که این اعداد حاصل ساده سازی مساله هستند. اما در همین مثال ساده هم واضح است که با حکم کلی “لازم است هر دو نفر حداقل دو بچه داشته باشند تا جمعیت در طول زمان کاهش پیدا نکند” نمی توان این مساله ی بسیار مهم ملی را بصورت سازنده ای مدیریت کرد.

آیا باید تعجب کنیم که رییس جمهوری که مساله ی کنترل جمعیت را به “یه سیاست غلطی که غربی ها انتخاب کردند (و) الان همشون پیشمونن” تقلیل می دهد، چنین برخورد ساده انگارانه ای دارد؟