کمانگیر » Blog Archive » کتاب - آلت قتاله: کاند+م

سبزنامه: نوآوری جدید برای خبررسانی به کمک ایمیل

کتاب - آلت قتاله: کاند+م

۳ مرداد ۱۳۸۸ | دسته: کتاب

can_a_robot_be_human.jpgیک پسر ۸ ساله، یک نوزاد ۴ ماهه، یک جنین ۸ ماهه، یک جنین ۱ ماهه، محتویات کاند+م، سوال اساسی این است: کجای این طیف می توان خطی کشید و گفت سمت چپ این خط می توان کشت اما سمت راست آن اگر جان کسی را بگیری مرتکب قتل شده ای.

واضح است که می شود آدمیزادهایی را تصور کرد که خط را در یکی از دو انتها می گذارند. یعنی مثلا کسی که می گوید اساسا کشتن آدمیزاد بی ایراد است. و همینطور کسی که می گوید استفاده از کاند+م مساله دار است، چون، مثلا، دخالت در کار خداست. از این دو گروه که بگذریم، هر کسی خط را جایی بین “جلوگیری از تشکیل جنین ایراد ندارد” و “آدمیزاد عاقل بالغ را نباید کشت” می گذارد. حالا سوال این است، اگر پسر ۸ ساله را نمی شود کشت، چرا جلوگیری از تشکیل جنین ایراد ندارد؟

یک استدلال می تواند این باشد: بچه ی ۸ ساله می تواند آینده ای داشته باشد که از آن لذت ببرد و این آینده حقی است که با کشتن او از از او گرفته می شود. اگر این استدلال را بپذیریم، کشتن جنین ۱ ماهه هم بی ایراد است. به این ترتیب داریم سوال “کی کشتن ایراد ندارد” را از طریق “کی موضوع کشتن شعور دارد” جواب می دهیم. حالا تصور کنید کسی را که دچار مرگ مغزی است و با دستگاه های پشتیبان زنده است. آیا چنین کسی را می شود کشت؟ باز هم می شود به کسی فکر کرد که می خواد بمیرد. مثلا بیمار لاعلاجی که در هشیاری کامل می خواهد بمیرد.

این خلاصه ی آزادی بود از فصل ۶ کتاب “آیا یک روبات می تواند انسان باشد؟” عنوان این فصل “در ابتدا” است و سوال کلیدی آن این است:

اگر کشتن انسان ها اشتباه است، آیا ایجاد نکردن ِ آنها هم اشتباه نیست؟

این کتاب ۲۰۰ صفحه ای ۳۳ فصل دارد* که هر کدام به یک سوال می پردازد. مثلا، نکته ی فصل اول این است:

فرض کنید چهار نفر در بیمارستان منتظر اعضای پیوندی متفاوتی هستند. آیا می شود یک نفر سالم را کشت برای اینکه اعضایش را به این چهار نفر دارد و زندگی آنها را نجات داد؟ جواب خیلی از ما به این سوال منفی است. اگر اینطور است، با چه استدلالی می پذیریم که عده ای سرباز باشند و “برای فراهم کردن شرایط بهتر برای دیگران” جلوی گلوله بروند؟ می شود در اینجا اینطور استدلال کرد که سرباز لزوما با مردنش دیگران را نجات نمی دهد در حالیکه فرد مورد نظر ما مرگش لازم ه ی نجات چهار نفر دیگر است. این خط استدلال را می توان همچنان ادامه داد.

نویسنده ی Can a Robot be Human استاد فلسفه است اما می توان آن را با دیدگاه های دیگری، مثلا بهینه سازی، هم خواند.

از همین دیدگاه بهینه سازی، یک پاسخ ساده به خیلی از سوالات کتاب این است که ما اینجا به دنبال کمینه سازی تابع ضرر، بخوان بدی/شر، هستیم. این به این معنی نیست که تضمینی وجود دارد که به پاسخی برسیم که در آن هیچ ضرری نیست. مثلا به این سوال فکر کنید، کدام عدد مجموع مربعات فاصله اش از ۱ و ۴ حداقل است؟ بوضوح این عدد هرچه هست، تابع هدف در آن نقطه صفر نمی شود. یا لزومی ندارد بشود.

* یک کتاب دیگر با فصل های کوتاه



نظر دیگران

  1. محمد |

    اینم برا ایرانی‌ها که آمازون و این‌هابراشون کاربردی نداره
    http://www.fileden.com/files/2009/7/21/2516303/Can%20a%20robot%20be%20human.pdf

  2. silash |

    من این کتاب را نخوانده ام و نظری راجع به سووالی که عنوان کتاب است ندارم. اما اصولاً راجع به سوالی در مورد کشتن بچه هشت ساله و استفاده از کاندوم وجود دارد، به نظرم خیلی مساله فلسفی نیست. اصولاً دلیل نکشتن بچه هشت ساله فکر نکنم ربطی به آینده دار بودن یا نبودن او داشته باشد. مساله به نظر من مربوط به استدلالهایی هست که به رنج کشیدن و احساس درد مربوط میشود. کل بحث فلسفی که میتوان داشت این است که کدام گزاره اخلاقی را میتوان به عنوان مبنای نکشتن انسان در نظر گرفت. اگر واقعاً دلیلش همین رنج نکشیدن باشد (چیزی که مثلاً در فیلسوفان معاصر پیتر سینگر هم به آن معتقد است و از همین جا حقوقی برای حیوانات قائل میشود) دیگر تفاوت بین این دو کاملاً مشخص است. از هر زمانی که سیستم نورونی جنین آنقدر رشد کند که او درد را احساس کند (یا به طور کلی خودآگاه شود، اگر بشود این را مشخص کرد) کشتنش غیراخلاقی است. اما در غیر این صورت، یعنی صرف نظر کردن از آگاه بودن از رنج کشیدن، جنین یک مشت مولکول است.

    ا

  3. برای ایران |

    این تقویم رو بگذارید لطفا گوشه بلاگتون و یک چند خط در موردش بنویسین.

    راحت ترین راه برای هماهنگ شدن هست و رساندن پیام اینکه تمامی نداره این ماجرا

    http://chebaayadkard.blogspot.com/2009/07/blog-post_21.html

  4. پویا |

    طبق تئوری ایشون کشتن صدام اشتباه بود؟

  5. علی |

    استدلال جلوگیری از ایجاد جنین یا سقط جنین این است که هنوز سلول عصبی تشکیل نشده و در نتیجه احساس درد ندارد.همچنین آگاهی و شعور و قدرت تفکر یا هرچیزی که انسان را از دیگر حیوانات متمایز میکند. من از شما میپرسم، کشتن یک گاو با یک جنین چه تفاوتی میکند؟ گاو درد را احساس میکند ولی آگاهی و شعور ندارد. جنین نه آگاهی و شعور دارد و نه درد. گمان نکنم شما آنقدر “نوع پرست” باشید که صرفا به خاطر نام انسان بودن بر آن(توجه کنید که هنوز انسان ایجاد نشده) برای آن حقوقی در نظر بگیرید. البته این بیشتر درباره سقط جنین است، در باره محتویات کاند+م موضوع ساده تر است. هربار که با رابطه جنسی مخالفت میکنید بخت ایجاد از یک انسان را گرفته اید! حتی اگر موضوع تجاوز باشد.

  6. امیر |

    بهتره به این سوال هم فکر کنید: آیا ما حق داریم در کمال خودخواهی یک انسان دیگر را بوجود بیاوریم تا تمام رنج های انسانی (زندگی و سپس مرگ) را تجربه کند؟ به نظر من بوجود آوردن یک انسان برابر کشتش هست. :D

  7. علیرضا |

    هرچی خدا بگه

  8. حرفه ای |

    از کامنت امیر شاد شدم چون بالاخره یکی یه چیز درست گذاشت.
    آقا جان اصولاً شما وقتی چیزی به اسم انسان رو تولید میکنی عملاً “مرگ” اون رو هم تولید کردی. بنابراین مثلاً میشه گفت که با استفاده از کا+ندوم هم جلوی تولد و هم جلوی مرگ یک موجود رو گرفتی!!!
    اما بحث کشتن. به نظر من جدا از درد و شعور و این چیزا گرفتن جان یک موجود زنده کاری دردناک است. به نظر من فرقی بین کشتن حتی یک حیوان و یک انسان نیست!! همه ما موجودات زنده (انسان و حیوان و …) داریم برای بقای خودمان تقلا میکنیم. “گاو” را میکشیم تا بخوریم و زنده بمانیم همانطور که “عقرب” را میکشیم یا “گرگ” را که جانمان را نگیرند! اگر کرگدن بودیم یا نمساح شاید به انسانها حمله میکردیم و میخوردیمشان و آنوقت “آدمشکی” مثل ذبح گوسفند بود!!!
    اما ما آدمها متأسفانه در کشتن یک چیزمان با “اکثر” موجودات زنده فرق میکند. ما همنوع خودمان را هم میکشیم گاهی. گورخر ها و زرافه ها هم وقتی در یک گروه هستند از همنوع های خودشان در برابر دشمن دفاع میکنند. اما ما بمب می اندازیم رو سر بچه و پیر و جوان را میکشیم که خودمان بیشتر زندگی کنیم و راحت تر!
    البته مغزمان بیشتر از موجودات دیگر کار میکند و گاهی ابتکار داریم و مثلاً کا+ندوم استفاده میکنیم که بچه آسایشمان را خراب نکند. به هر حال از اینکه بعداً بکشیمش بهتر است!!!
    به هر حال ما موجودات زنده برای بقا انگار باید بکشیم. چیزی که میشه روش حرف زد اینه که: “لااقل اندازه اکثر حیوانات معرفت داشته باشیم و انسانهای دیگر را نکیشم”

  9. مهدی |

    اصولا زندگی و اخلاق اون قدر پیچیده هستند که نشه با فرمولهایی از این دست براشون تصمیم گرفت. انسان اخلاقی انعطاف فکری داره

  10. tavana |

    این روزها شاهد تغییرات عمده‌ای در عملکرد صدا و سیما مخصوصا شبکه خبر بودیم. به نظر شما این تغییر یه تاکتیک جدیده؟

    http://www.asriran.com/fa/pages/?cid=79195

  11. ماکوان |

    چه جالب من هم سعی می کنم کتاب را بخوتنم!

  12. حجت نظری |

    چی بگم ولله

  13. مردان زندانی |

    زندان برای همه بد است . مرگ خاموش هزاران جوان در زندان های ایران را

    کسی فریاد نمی زند .

  14. نوید |

    در اسلام تا انجا که من شنیدم اگر پدری بچشو بکشه مجازاتی نداری بنابراین اگر پدر از بچه دار شدن جلوگیری کنه جرمی مرتکب نشده و با استفاده از این قضیه علمای منجمدالمغز اسلام می تونستن سقط جنین رو هم مشروع کنن و یک شرط دیگه هم بذارن که پدر و مادر هر دو به سقط جنین راضی باشن. اگه درست به احکام واقعیه اسلام فکر کنیم چیزای جالبی توش می یابیم

  15. کودن با استعداد |

    یکی از نکاتی که مخالفان پیشگیری از بارداری به آن توجه نمی کنند (یا نمی خواهند بکنند) این است که در هر آمیزش حتی بدون استفاده از کاندوم هم تنها ۱ اسپرم تبدیل به جنین میشود (تازه اگر بشود) و بقیه ۲۹۹ میلیون اسپرم دیگر به قتل میرسند. بنابراین از دیدگاه آنان نفس آمیزش جنسی معادل با قتل میلیونها نفر است.

  16. silash |

    اتفاقا این مساله که نباید گاوها را کشت هم بخشی از نظریه گسترده ای است که خیلیها را گیاه خوار کرده است (و البته همه گیاهخوارها از اینجا برنخاسته اند)، بگذریم که مساله اصلی هنوز شاید حل نشده است که آیا واقعا گاوها واقعاً خودآگاه هستند یا نه، یعنی احساس و درک درونی از درد را دارند یا نه. یا حتی با مرکزی دانستن درد و رنج خیلی چیزهای دیگر هم تغییر میکند. مثلاً خب خیلیها را قانع میکند که مرگ خودخواسته اتفاقاً خیلی هم چیز خوبی است، چون درد و رنج بشری را کاهش میدهد.

    اما مساله دیگری که راجع به وجود آوردن بچه است مساله پیچیده تری است. جواب دادن به این سوال خیلی سخت است. اما مسایل دیگری هم وجود دارد. مثلاً کسی میتواند عامدانه در کد ژنتیکی انسان دیگری دست ببرد یا نه. مثلاً کسی این حق را دارد که انسان دیگری را مهندسی ژنتیکی کند تا مثلاً قریحه هنری او را قوی کند یا نه. این مساله که خیلی ساده تر است هنوز جوابی ندارد چه برسد به سوال شما

  17. silash |

    این حرفی هم که کودن با استعداد زده خیلی چیز جالبی است. ولی فکر نکنم روی مخالفان سقط جنین و استفاده از کاندوم که واسه چندتا مولکول خودشان را جر میدهند تاثیری داشته باشد.

  18. Saeed |

    هم از شما و هم از آقا محمد , برای این کتاب , حسابی متشکرم

Commentنظر شما