نوشته هایی که درمورد ’ دیدیش؟ ’ هستند

وبلاگستان ِ تشنه بازخورد: مخاطب شما کیست؟

گردآوری اطلاعات آماری از وبلاگستان در پروژه دیدیش به اهداف مختلفی انجام می شه. شاید عمومی ترین خروجی دیدیش منحنی ها و لیستهای رده بندی منابع در وبلاگستان باشه که هفته ای یکبار منتشر می شن. آمار تعداد خوانندگان خوراک ها در وبلاگستان هم هدف مشابهی رو دنبال می کنه. اما دیدیش کاربرد مستقیمی برای وبلاگ نویسان هم داره و اعداد و ارقام نشون می ده در این زمینه هم موفقیت هایی حاصل شده.

از اونجا که دیدیش خوراک های اشتراکی در وبلاگستان رو فهرست می کنه (۶۶۲ خوراک در زمان نوشتن این پست)، وبلاگ نویسان می تونن با جستجو در بانک دیدیش بازخورد نوشته هاشون رو در وبلاگستان ببینن. به عبارت دیگه، می تونیم ببینیم چه جنس نوشته هامون بیشتر به اشتراک گذاشته می شن و این چه معنیی داره. برای مثال، شخصا، سعی می کنم تصویر بهتری از مخاطب این وبلاگ داشته باشم: که چرا مخاطب اینجا میاد و آیا من ِ نویسنده و توی خواننده توافق داریم در این زمینه یا نه. بنظرم گرفتن بازخورد، یا فیدبک به اصطلاح فرنگی، یکی از مولفه های مهم موفقیت هر سیستم ِ مخاطب محور ه. اما این همه یعنی چه. و توی وبلاگ نویس/خوان/هردو چطور می تونی از این امکان استفاده کنی.

اگر وبلاگ خوان هستی، که هستی وگرنه اینجا چه می کردی، احتمالا دوست داری مهمترین مطالب روزانه رو ببینی. اینجا “مهم” یعنی “آنچه دیگران پسندیده اند”. برای اینکار می تونی به صفحه اول دیدیش بری، یا، راحت تر، خوراک اصلی دیدیش رو مشترک بشی. می تونی هم خوراک “دیدیش از طریق فرندفید” رو مشترک بشی، اگر اصولا شدیدا فرندفیدی هستی. اشتراک هم زمان هردو رو توصیه نمی کنم. با اشتراک این خوراک، ۲۴ مطلب داغ روزانه رو دریافت می کنی. صفحه اول دیدیش هم، ساعتی یکبار داغ ترین مطلب رو به بالای لیست اضافه می کنه.

اگر وبلاگ نویس هستی، می تونی به این صفحه بری و چیزی از آدرس وبلاگت رو جستجو کنی. مهم ه که این “چیز” هم در آدرس وبلاگ موجود باشه و هم در خوراک فیدبرنری (مثلا kamangir برای من کار می کنه). حالا لیستی می بینی از آخرین به اشتراک گذاشته شده ها از وبلاگت. و البته می تونی مشترک خوراک ِ نتایج این جستجو هم بشی که روزی یکبار گزارشی بگیری از اینکه مخاطب تو چه فکر می کنه. این خوراک پس از انجام جستجو با آیکن های نارنجی رنگی در صفحه ذکر می شن (ببینید).

آمار نشون می ده که وبلاگستان از این امکان استفاده کرده. در ۲۰ روزی که از عمر خوراک دیدیش می گذره، این خوراک حدود ۱۲۰ مشترک پیدا کرده.

didish_feed_count.png

آمار دسترسی به خوراک ِ جستجو نتیجه جالبتری رو نشون می ده. دیروز، بیش از ۳۰۰ بار این خوراک صدا زده شد.

didish_stats.png

توضیح: ظاهر جدید دیدیش کار مهدی خان روبو ه.

دیدیش: جنگ مغلوبه می شود

trend_links_normalized۱.png

اگر گزارشهای دیدیش رو دنبال کرده باشید، از جمله این یکی: “گزارش هفتگی دیدیش: یک پزشک در یک قدمی قله” و این کامنت رو هم دیده باشید در فرندفید، براتون احتمالا عجیب نیست که در این شکل چه اتفاقی داره می افته.

آخرین لیست برترین وبلاگ/وبسایت ها در وبلاگستان رو اینجا ببینید. آخرین منحنی های زمانی رو اینجا.

جه اتفاقی برای رادیوزمانه افتاده؟

وبلاگستان فارسی: این یک تحقیق نیست

rasaneh.pngزمانی که بعنوان محقق روی موضوعی کار می کنیم، نکته شماره صفر نداشتن جهت گیری است. مثال می زنم.

برای اینکه دارویی در آمریکا به بازار عرضه شود باید توسط سازمان “غذا و دارو” FDA تایید شود. برای اینکار، دارو روی گروهی آزمایش شده و نتیجه گزارش می شود. برای انجام این آزمایش در بسیاری موارد از روش “سه سطح نادانی” Triple Blind استفاده می شود. این یعنی،

۱- سه گروه برای آزمایش انتخاب می شوند. گروه یک در معرض داروی مورد آزمایش قرار می گیرند. به گروه دوم قرص شکر داده می شود و گروه سوم در معرض دارویی قرار می گیرند که اثربخشی آن قبلا آزموده شده است. هیچ یک از شرکت کنندگان نمی دانند در کدام گروه هستند (سطح اول نادانی).

۲- حاصل آزمایش توسط ناظرانی جمع آوری می شود. این ناظران نمی دانند کدام فرد به کدام گروه تعلق دارد. در بسیاری موارد حتی ناظران نمی دانند داروی مورد آزمایش چیست و چه کاربردی دارد (سطح دوم نادانی).

۳- اطلاعات توسط تحلیل گرانی بررسی می شود. این تحلیل گران نیز بسیاری اوقات نمی دانند کدام گروه در معرض کدام دارو قرار گرفته است (سطح سوم نادانی).

به این ترتیب، خطای انسانی در آزمایش حداقل شده و می توان به نتیجه اطمینان بیشتری کرد.

حالا نگاه کنیم به تحقیقی که به نام “وبلاگستان فارسی – بررسی وضعیت وبلاگ های فارسی در سال ۱۳۸۶” توسط “دفتر مطالعات و توسعه رسانه ها، معاونت امور مطبوعاتی و اطلاع رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی”، در اردیبهشت ماه امسال منتشر شد.

قدم اول در این تحقیق تقسیم بندی وبلاگها به چهار دسته ی بی طرف، منتقد، اصلاح طلب، و اصولگرا است. به این ترتیب، تحقیق در اولین قدم خود را از جامعیت می اندازد و نگاهش به جامعه آماری را منحصر به دیدگاه ِ خاصی می کند که از چهارچوب ِ نگاه ِ نظام جمهوری اسلامی ایران به وبلاگستان نگاه می کند. به این ترتیب بنظر می رسد عنوان بهتر برای این تحقیق “بررسی وضعیت وبلاگهای فارسی از نظر تطابق با سیاست های نظام جمهوری اسلامی ایران” باشد.

نگاهی به چکیده این تحقیق، بخش “از نظر محتوایی”، هم نکات جالب توجهی در بر دارد. در این قسمت ۳۵ مورد ذکر شده است و همچنان حضور و ادبیات یک جریان سیاسی بشدت احساس می شود. مثلا،

۱- ضرورت حمایت قاطعانه از دولت عدالت طلب احمدی نژاد

اگر این یک تحقیق ِ بی طرفانه بود، قاعدتا نویسنده حق اظهار نظر در مورد “عدالت طلب” بودن یا نبودن یک دولت را نداشت. بنابراین از این مورد استنباط می شود که این اصطلاحی است که اکثر وبلاگ نویسان استفاده کرده اند. حتی در اینصورت، اصطلاح “عدالت طلب” باید بصورت نقل قول ذکر می شد تا شائبه جانبداری محقق از یک گرایش سیاسی پیش نیاید:

۱- ضرورت حمایت “قاطعانه” از دولت “عدالت طلب” احمدی نژاد

مورد دوم،

۲- افشای روابط پشت پرده اصلاح طلبان با مافیای ثروت

webbloggestan_pic۱.pngاز آنجا که چنین ارتباطاتی در دادگاه ثابت نشده است، و از آنجا که محقق بیطرف است، و از آنجا که گروه ثبت شده ای به نام “مافیای ثروت” وجود ندارد، قاعدتا باید نوشته می شد،

۲- اشاره به روابط پشت پرده اصلاح طلبان با “مافیای ثروت”

مورد ۲۵ ام،

۲۵- القای این نکته که “انگار فرقی می کند که من رأی بدهم یا تو رأی بدهی آخر سر همان می شود که باید بشود”

استفاده از فعل “القا” شائبه طرفداری محقق از یک جریان سیاسی را به ذهن می آورد. باید نوشته می شد:

۲۵ – عنوان این نکته که “انگار فرقی می کند که من رأی بدهم یا تو رأی بدهی آخر سر همان می شود که باید بشود”

به همین ترتیب در مورد ۲۶ ام.

و ناگهان در مورد ۲۸ام نویسنده از حجاب حتی کمی بی طرفی بیرون آمده و می نویسد،

۲۸-این پست وبلاگی به خوبی بیانگر خطوط القا در وبلاگهای منتقد و مخالف نظام است: “ایران چندین مقام اولی در جهان دارد…”

این پست به چه دلیل و طبق کدام تحلیل بیانگر چه چیزی است؟ و البته عبارت “خطوط القا” کپی رایت بازجو ها و برادران کیهانی را دارد و جایی در یک تحقیق علمی ندارد مگر آنکه دقیقا تعریف شود.

در این تحقیق ادعا می شود،

هر قدر تعداد افرادی که حاضر می شوند در یک وبلاگ نظر بدهند بیشتر باشد نشان دهنده تاثیر وسیع تر آن وبلاگ در ذهن بازدیدکننده است.

حتی اگر این ادعا درست باشد، که جای بحث بسیار دارد، در این تحقیق بنظر می رسد “تعداد کامنت های یک پست” بجای “تعداد افرادی که در یک پست کامنت می گذارند” بکار برده شده. واضح است که این دو لزوما ارتباط خطی با هم ندارند.

در این تحقیق بار زیادی روی “کانترینگ” گذاشته شده. و ادعا شده،

…در وبلاگ نویسی ، داشتن کانتر (ی که توسط همه قابل دسترسی باشد) یکی از ضرورتها به شمار می رود .

webbloggestan_pic۰.pngبا توجه به اینکه سرویس قدرتمند و حرفه ایی نظیر Google Analytic در وبلاگستان استفاده می شود و این سرویس تنها به نویسنده وبلاگ امکان مشاهده آمار وبلاگ را می دهد، ادعای بالا بنظر مشکوک می رسد. همینطور وبلاگ نویسان ی که از سرویس WordPress.com استفاده می کنند اصولا کانتر ِ خصوصی دارند و امکان استفاده از بسیاری از کانترهای عمومی، نظیر Webstats را ندارند. علاوه بر همه اینها، بسیاری وبلاگ نویسها از سرویس های عمومی نظیر Webstats استفاده نمی کنند زیرا این سرویس ها از امکان درج Javascript سو استفاده کرده و باعث ایجاد صفحات Pop-up می شوند. با این حال نویسنده ادعا میکند،

نداشتن سیستم کانترینگ (عمومی)…بیشتر به دو دلیل است : …مشکل فنی…و..مایل نبودن وبلاگ نویسان به اطلاع عمومی مخاطبان از میزان بازدیدکنندگان از وبلاگ …فقدان این سیستم باعث می شود تا ادعاهای مبتنی بر وجود دهها هزار بازدید کننده ماهیانه از وبلاگ قابل رد یا اثبات نباشد.

این ادعا بوضوح اشتباه است و می توان به کمک سرویس هایی نظیر Alexa از تعداد بازدید کننده های یک سایت یا وبلاگ تخمینی داشت. به همین دلیل، وجود ادعای ثابت نشده زیر در این تحقیق ارزش علمی آن را باز هم کمتر می کند،

به عبارت بهتر وجود کانتر در یک وبلاگ و درج لوگوی آن در ذیل هر وبلاگ نشان دهنده حرفه ای تر بودن بلاگر آن است .

نویسنده تحقیق حتی تحلیل ساده ای از نتایج تحقیق خود ارایه نمی دهد. برای مثال این دو گزاره از این تحقیق برداشته شده اند،

رکورد بالاترین میزان انتشار در داخل کشور متعلق به وبلاگ نویسان اصولگرا با شاخص ۱۰۰ درصد…است.

بیشترین وبلاگ فاقد سیستم شمارنده به وبلاگهای منتقد با ۸۴ درصد اختصاص دارد.

webbloggestan_pic۲.pngبرمبنای این گزاره ها می توان این فرضیه را مطرح کرد که

“وبلاگهای منتقد” که “نویسندگانشان در خارج از کشور هستند” از سرویس های مدرن تری نظیر Google Analytics استفاده میکنند و بنابراین ممکن است لزوما هدف پنهان کاری نداشته باشند. وبلاگهای همسو با دولت جمهوری اسلامی ممکن است به لحاظ دانش فنی در سطح پایین تری باشند و به همین دلیل از سرویس های ساده تر، که اکثرا کانتر عمومی هستند، استفاده می کنند.

این البته فقط یک فرضیه است و نیاز به تحقیق جامعی برای بررسی صحت و سقم آن وجود دارد.

این تحقیق، اگر صلاحیت “تحقیق” نامیده شدن را داشته باشد، بشدت جانبدارانه و کوته بینانه است. نوشتن چیزی در قالب یک گزارش و اضافه کردن نمودارهای خوش ساخت آن را یک تحقیق علمی نمی کند.

دیدیش: با یک تیر دو هدف بزنید!

اول) هر وبلاگ نویسی دوست داره از نظرات خوانندگانش مطلع باشه. این یعنی دوست داریم بدونیم کدوم جنس پستهامون بیشتر پسندیده می شه و تا چه حد.

دوم) با نجومی شدن تعداد وبلاگها، وبلاگ خوانی بصورت سنتی به هیچ وجه پاسخگو نیست. به عبارت دیگه سر زدن به همه وبلاگهایی که یکبار مطلب جالبی درشون دیدید عملا کار ناممکنی ه. اینجاست که از خوراک استفاده می کنیم. اما حتی خوراک هم راه حل نیست. اگر پیش از این هزاران وبلاگ خوب وجود داشت، حالا هزاران خوراک خوب هست.

راه حل) اشتراک لینک و بررسی اون راه حل هر دوی این مشکلات ه. اگر قادر باشیم جایی لینکهای اشتراکی همه، یا بخش عمده ای از وبلاگستان، رو ببینیم، می تونیم ببینیم چه چیزهایی از وبلاگ ما به اشتراک گذاشته شده. همینطور می تونیم ببینیم داغ ترین های روز چه هستند. هر دو اینکارها در “دیدیش؟” انجام می شه، اما چطور.

didish_search۱.pngاول) به این صفحه برید و کلمه ای رو جستجو کنید که در آدرس وبلاگ شما و همینطور در خوراک برنری شما هست. مثلا من از kamangir استفاده می کنم. در صفحه حاصل دو خوراک وجود داره، لینکهای شما در دیدیش و لینکهای شما در فرندفید. اینها رو در خوراک خوانتون مشترک بشید. حالا روزی یکبار لیست ۲۰ مطلب ِ شما که در ۲۴ ساعت گذشته مورد توجه بودند برای شما فرستاده می شه.

دوم) مشترک خوراک دیدیش، یا فرندفید از طریق دیدیش بشید. به این ترتیب روزی یکبار داغ ترین های ۲۴ ساعت گذشته برای شما فرستاده می شه.

دو و نیم ام) ساعتی یکبار به صفحه اول دیدیش یک لینک اضافه می شه. به این ترتیب می تونید بصورت برنامه ریزی شده وبلاگ بخونید: برای خستگی در کردن به این صفحه برید و آخرین مطلب رو بخونید و به کارتون برگردید. این کاری ه که مدتی ه من شخصا می کنم.

بنظرم یکی از نکات بسیار مهم وب ۲ اینه: فقط شما نیستید که در وب هستید. بسیاری دیگه هم همزمان در حال چرخیدن در این فضای مجازی هستند. استفاده کنید از دسترنج اونها!

کد اولیه دیدیش بر این اساس کار می کرد که لینکهای دریافت شده در روز ِ انتخاب شده را بر اساس امتیاز مرتب می کرد و نمایش می داد. این الگوریتم ِ بسیار معصومانه اما یک ایراد اساسی داشت: حضرت یک پزشک. یک نگاه به روند اشتراک لینکهای این غول مهربان نشون می ده که عملا دیدیش با الگوریتم قدیمی تبدیل به نسخه دوم وبلاگ ایشون شده بود.

امروز الگوریتم کمی تغییر کرد. حالا هیچ لینکی بیش از زمان ِ ثابتی روی صفحه اول باقی نمی مونه (فعلا این زمان ۱ ساعت ه). به این ترتیب امیدوارم صفحه دیدیش سریع تر بروز بشه. خوراک دیدیش اما هنوز بر مبنای روزانه کار می کنه (و البته مشکلاتی داره که در حال کار روش هستم).

خبر جالب روند رشد خوانندگان خوراک دیدیش ه. در کمتر از یک هفته ای که از عمر این خوراک می گذره ۱۰۰ نفر مشترک خوراک های دیدیش شده اند. اینجا خوراک اصلی رو می بینید با حدود ۸۰ خواننده.

didish_feed۱.png

مشترک خوراک داغ ترین های وبلاگستان بشید یا فقط داغ ترین ها در فرندفید رو دنبال کنید. شما همینطور می تونید نشانی وبلاگ خودتون رو در اینجا جستجو کنید و با اشتراک خوراک حاصل روزی یکبار آخرین نتایج اشتراک مطلب از وبلاگ خودتون رو در سرتاسر وبلاگستان ببینید.

اخلاقیات خوراکی و دیدیش – عذرخواهی

توضیح: در این نوشته خوراک به معنی فید ه و نه قرمه سبزی.

زمانی که دیدیش خوراک دار شد (ببینید:و اینک: خوراک دیدیش – مشترک داغ ترین های وبلاگستان شوید!) چنان هیجان زده بودم که خیلی به عواقبش فکر نکردم. مشترکان محترم این خوراک البته بسیار بزرگواری کردند که ناسزایی بار من نکردند. در اون نسخه، هر زمان که خوراک خوانده می شد آخرین نتایج لیست می شد. به عبارت دیگه، خوراک دیدیش نقش اسپم کننده خوراک خوان شما رو ایفا می کرد.

حالا اما خوراک خوان فقط روزی یک “پست” داره و اون هم داغ ترین های دیروز ه. این یعنی بیشتر از روزی یک آیتم به خوراک خوان شما حواله نخواهد شد.

عذر می خوام.

مشترک خوراک داغ ترین های وبلاگستان بشید یا فقط داغ ترین ها در فرندفید رو دنبال کنید. شما همینطور می تونید نشانی وبلاگ خودتون رو در اینجا جستجو کنید و با اشتراک خوراک حاصل روزی یکبار آخرین نتایج اشتراک مطلب از وبلاگ خودتون رو در سرتاسر وبلاگستان ببینید (ببینید:دیدیش می تازد: مطالب به اشتراک گذاشته از وبلاگتان را با خوراک دنبال کنید).

اسباب بازیهای سالم ِ تحت وب: پنج – تقویم ِ php

با راه افتادن دیدیش دات کام باید کم کم قابلیت های didish.kamangir.net منتقل بشن به آدرس جدید. نکته اما این ه که خیلی از توابع اعمال شده در نشانی موقت در مراحلی وابسته به کار ِ دستی هستند (مثل گزارشهای روزانه). برای حل این مشکل باید کلاس های مناسب php رو با هم ادغام کرد و قابلیت ها رو پیاده کرد. مثل همیشه این کار ابتدا در tools.kamangir.net آغاز می شه و بعد به کد اصلی متصل می شه.

هدف این مرحله اضافه کردن گزارش های روزانه به خوراک های دیدیش دات کام و کمی سروسامان دادن به اونهاست.

این شما و این هم یک تقویم جمع و جور php با قابلیت استفاده از CSS. متاسفانه از جدول استفاده میکنه که البته کار سختی نیست تبدیلش به div.

php_calendar.png

خوراک کامل دیدیش رو از اینجا مشترک شید، یا فقط خروجی های فرند فید رو دنبال کنید.

گزارش هفتگی دیدیش: یک پزشک در یک قدمی قله

گزارشهای هفتگی دیدیش رو اگر دنبال کرده باشید، متوجه رقابت شدید بین دکتر مجیدی (یک پزشک) از یک سو و رادیو زمانه و بی بی سی فارسی از سوی دیگه شدید. واضح بود که این مسابقه سه “نفر”ه بزودی به یک رقابت دونفره تبدیل خواهد شد.

در گزارش امروز، یک پزشک با پرشی ناگهانی از بی بی سی پیشی گرفت و حالا جدال بر سر نیم درصد کل لینکهای اشتراکی در وبلاگستان ه. بوضوح با رشدی که یک پزشک داره رادیو زمانه هم بزودی پایین کشیده خواهد شد.

trend_links_normalized.png

این رقابت تقویت کننده ی تئوریی در مورد وبلاگستان و ذائقه اون ه. نکته ای که یک فتحی هم بوضوح دریافته و شاید یکی از دلایل رشد سریعش در زمینه تعداد منابع باشه.

trend_sources_normalized.png

در این زمینه بیشتر صحبت خواهیم کرد.

به پیشنهاد حضرت وحید خان ِ آنلاین، حالا جستجو در دیدیش خوراک داره. این یعنی چی؟ یعنی مثلا برای همین وحید خان،

۱– به صفحه جستجو برید و عبارتی رو وارد کنید که در آدرس وبلاگ شما و همینطور در آدرس فیدبرنر شما ذکر شده و احتمالا دیگران ندارندش. مثلا vahidonline.

2- خوراک ِ جستجو برای این عبارت در اشتراکی های وبلاگستان و همینطور در فرندفید در صفحه جستجو داده شده. اونها رو در خوراک خوان تون وارد کنید. می تونید از خوراک همه وبلاگستان استفاده کنید (در این مثال) یا فقط فرندفید رو (در این مثال).

این قابلیت شدیدا آزمایشی ه و کاملا ممکن ه سرور رو بپکونه.

همین، حال کردیم از این قابلیت ویژه.

didish_search_feed.png

خوراک کامل دیدیش رو از اینجا مشترک شید، یا فقط خروجی های فرند فید رو دنبال کنید.

و اینک: خوراک دیدیش – مشترک داغ ترین های وبلاگستان شوید!

اول) به کمک این کلاس بسیار خوب php، که اسم بلند و برازنده ی PHP Universal Feed Generator رو داره، حالا “دیدیش؟” صاحب خوراک شده. مشترک خوراک داغ ترین های وبلاگستان بشید یا فقط داغ ترین ها در فرندفید رو دنبال کنید.

داستان اینه: با رشد وبلاگستان دیگه عملا امکان این وجود نداره که همه وبلاگ های موجود رو حتی در خوراک خوان دنبال کنیم. پس چه کنیم؟ از دیگران می خوایم برامون دستچین کنند مطالب رو. این دقیقا کاری ه که “دیدیش؟” میکنه: به شما داغ ترین های وبلاگستان رو می ده، داغ ِ داغ و بدون اتلاف وقت.

قدم بعدی: کار روی ظاهر دیدیش.