کمانگیر

۲۱ اسفند ۱۳۸۸ | دسته: نکته

محمود احمدی نژاد در جمع مدیران استان هرمزگان گفت،

… مهندسی فرهنگی در فرهنگ ایرانی دارای جایگاه ویژه‌ای است و به همین دلیل است که تمدن ایران زمین یکی از تمدن‌های ناب بشری است. …(تاکید از من)

در خبری که در پایگاه اطلاع رسانی نهاد ریاست جمهوری از این دیدار آمده است، اشاره ای به «مهندسی فرهنگی» وجود ندارد، اما این جمله از احمدی نژاد نقل شده است،

ما برخلاف غربی ها بدنبال تعالی انسان هستیم و همه زحماتی که در سطح کشور انجام می شود باید موجب افزایش احداث عزت و سربلندی هر چه بیشتر مردم شود .

بر اساس مقاله ای که توسط «اداره ی کل آموزش و پرورش معاونت سیاسی» با عنوان «مهندسی فرهنگی کشور در یک نگاه» منتشر شده است، طرح «مهندسی فرهنگی» اولین بار در سال ۱۳۸۱ توسط رهبر فعلی ایران به اعضای شورای انقلاب فرهنگی ارایه شده است. در این جزوه مهندسی فرهنگی به این ترتیب تعریف شده است،

مهندسی فرهنگی فعالیتی در جهت عملیاتی کردن احکام کلی فرهنگی در ظرف زمان و مکان مشخص است. مهندسی فرهنگی بر این پیش فرض اساسی مبتنی است که فرهنگ امری ثابت و غیر قابل تغییر نیست و می توان آن را به مرور و در درازمدت تغییر داد. در مهندسی فرهنگی نظام اجتماعی، باید روابط بین گروههای اجتماعی و ارکان اصلی جامعه تنظیم شود تا منافع گروهها و سازمانها و در نهایت نظام های اصلی جامعه اعم از نظام سیاسی، نظام فرهنگی نظام اقتصادی قابل تأمین باشد…(تاکید از من - pdf)

به این ترتیب مهندسی اجتماعی تلاش آگاهانه و عامدانه در سوق دادن فرهنگ جامعه به سمتی است که به دلیلی مناسب شناخته می شود.

به جمله ی احمدی نژاد برگردیم. رییس دولت دهم ادعا می کند وجود «مهندسی فرهنگی در فرهنگ ایرانی» باعث می شود که تمدن ایران زمین «یکی از تمدن‌های ناب بشری» باشد. حقیقت این است که علی رغم برداشت منفی یا مثبت ما از مفهوم مهندسی فرهنگی یا اجتماعی، عملا اکثریت نظام های سیاسی نوعی از آن را برای شکل دهی به رفتار اجتماعی شهروندان انجام می دهند. برای مثال ایجاد فرهنگ رانندگی احترام آمیز، ترغیب به پرداختن مالیات، و ناپسندیده جا انداختن قتل و تجاوز نمونه هایی از «مهندسی اجتماعی» هستند (ویکیپدیا). به این ترتیب ذات وجود مهندسی فرهنگی لزوما یک تمدن را برتر یا ناب نمی کند. برای مثال از احمدی نژاد در همین سخنرانی نقل شده است،

رئیس جمهور ضمن انتقاد از نحوه نگاه غرب به جایگاه زن گفت: زنان در نظام سرمایه‌داری کارگرانی بی‌اختیار هستند.

در یک نگاه بدبین، ایجاد برداشت سک+سی از زن در غرب توسط ساختار حاکمه/ساختار سرمایه داری، اگر چنین برداشتی وجود داشته باشد، یک نوع مهندسی فرهنگی برای«تامین نظام اقتصادی» است. و البته احتمالا آقای احمدی نژاد به این دلیل تمدن غربی را «یکی از تمدن‌های ناب بشری» نمی داند.

پس نوشت) احمدی نژاد در ادامه گفت،